اخبار :   

لاگین افقی


شرح مختصری از شالیکاری در شالیزارهای گیلان مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط بیتا فرهمند   
شنبه، ۰۲ مرداد ۱۳۸۹

مشخصات مطلب

بازدید: ۷۸۱۳
تاریخ انتشار: شنبه ، ۲ مرداد ۱۳۸۹ ، ۱۱:۴۴
شناسه مطلب: ۹۷

کشت برنج یکی از صنایع اقتصادی میباشد که از قدیم از نسلی به نسل دیگر به یادگار مانده است و به عنوان یک صنعت قدیمی و همچنین از نظر اقتصادی از اهمیت بسزائی برخوردار میباشد میخواهم صنعت برنجکاری سنتی ورایج را بطور مختصر از ابتدا شرح بدهم .


تهیه کننده : نعمت رعنای اخوان- رئیس روابط عمومی شرکت بهره برداری از شبکه های آبیاری و زهکشی گیلان

 

بسمه تعالی

شرح مختصری از شالیکاری در شالیزارهای گیلان

کشت برنج یکی از صنایع اقتصادی میباشد که از قدیم از نسلی به نسل دیگر به یادگار مانده است و به عنوان یک صنعت قدیمی و همچنین از نظر اقتصادی از اهمیت بسزائی برخوردار میباشد میخواهم صنعت برنجکاری سنتی ورایج را بطور مختصر از ابتدا شرح بدهم .

ابتدا آماده سازی زمینی است که میخواهند درآینده کاشت برنج آنجا شروع شود

خوب از زمین شالی کاری (شالیزار) (بجار ) (بیجار) بنویسم که اجداد ما در شمال ایران با تسطیح زمین ها و کندن درختان و ریشه های آن شروع به گسترش مزارع شالی کاری کردند. البته همین جا باید به همت و پشتکار آنان درود بفرستیم که با کمترین امکانات این مهم را به انجام رساندند.

اسفند ماه هر سال و همراه با پرآب شدن سطح شالیزار ها به کمک تیلر که مخصوص شخم زدن زمین های کشاورزیه فرایند آماده سازی شالیزار آغاز می شود.

اواسط فروردین ماه که آب به وفور در شالیزارها وجود داره مرحله دوم شخم زدن زمین شروع و به موازات آن گونی های کنفی شلتوک "جو"معروف است (برنج با پوست) از محصول دستچین شده سال قبل (۱۵۰ کیلوگرم برای هر هکتار)در داخل نهرها و جوی های آب اطراف منازل مسکونی به آب انداخته می شود. با جوانه زدن این شلتوک ها و در نتیجه انتقال آن به خزانه ها (توم بجار) (توم بیجار)در واقع عملیات کاشت آغاز می شود.

 

با قد کشیدن جوانه ها و تبدیل شدن آن به نشاء (توم) حدود ۳۰ سانتیمتر که رسید، نشاء کاری (نشاستن) آغاز می شود.

 

 

قبل از کار نشاء کاری کود های شیمیایی ازت و پتاس به زمین اضافه می گردد. بانوان شالی کار ، مبادرت به نشاءکاری می کنند و جهت یک هکتار (۱۰،۰۰۰ متر مربع)زمین حدودا ۳۰ نفر روز کار نشاءکاری لازم است، و معمولا دوره یک هفته تا ده روز این مرحله انجام می شود.

 

بیست روزی که از نشاء کاری بگذره فرایند وجین (کندن علف های هرز) با مهارت خاصی و به دست توانمند بانوان شالیکار انجام می شود و نکته جالب اینکه علف های هرز کنده شده مجددا در داخل زمین باتلاقی شالیزار چال می شوند. در این زمان مردان نیز علف های هرز مرزهای شالیزار را با داس تمیز می کنند تا از رشد و پیشروی آن بداخل شالیزار جلوگیری شود.

مرحله بعدی وجین نیز که به آن دوباره (دوآره) می گویند کمتر از یک ماه پس از اولین وجین و با همون سبک و سیاق قبلی انجام می شود.

حدود یک ماه پس از دومین وجین سم پاشی شالیزارها جهت مبارزه با آفت پلاست انجام می شود. خوب تقریبا کارهای اصلی کاشت و نگهداری شالیزار انجام و تا این مرحله شالیزار همیشه بایستی غرق آب باشه، یعنی کل سطح زمین حداقل ۳ سانتیمتر آب بایستی داشته باشه.

پس از چند ماه برنج رشد کافی کرده که به اصطلاح به زبان محلی "برنج بینی "یا همان درو برنج آغاز میشود که بعد از آن برنج به همراه ساقه به انبار ویا (کندوج) برده تا کاملا ساقه ها خشک شده تا آماده خرمن بشود

از دو هفته قبل از برداشت هیچ آبی در زمین نباید باشد، چراکه با باتلاقی بودن زمین فرایند دروی برنج بسختی انجام شده و موجب تاخیر خواهد بود.

اواخر مرداد ماه عملیات برداشت شالی شروع شده و حدود ۱۰ روز بطول می انجامد.

دروی شالی جهت یک هکتار زمین حدود ۲۰ تا ۲۵ نفر روز زمان لازم است، و از ناحیه وسط ساقه شالی بریده شده و هر مشت آن با یک بست از ساقه شالی (کلوش)که به آن پیچ گفته میشه بسته شده و بروی نیمه پائینی ساقه بروی زمین پهن می گردد و به مدت یک روز کامل بایستی آفتاب بخوره تا خشک بشه. هر ۱۲-۱۵ مشت از آن که بروی هم جمع شوند یک درز شالی گفته می شود و هر هکتار زمین کمتر از ۱۰۰۰ درز شالی محصول می دهد.

 

 



شالی های درو شده به مدت یک ماه انبار می شود، به آن انبار کندوج گفته می شود، تا کمی بیشتر خشک شوند و همچنین شالیکاران استراحتی نیز داشته باشند .

پس از این فرایند خرمنکوبی شالی انجام و شلتوک از ساقه جدا می شود.

 

 

از هر هکتار شالیزار حدود ۴۰۰۰ کیلوگرم شلتوک از نوع برنج درجه یک (گرم) می دهد.

شلتوک ها به کارخانه شالیکوبی منتقل شده و در مرحله اول در داخل مخازنی که حدود نیم متر از سطح زمین ارتفاع داشته انباشته می شود و حدود ۱۵ ساعت هوای گرم از پائین دمیده می شود. سپس پوست شلتوک (سبوس) جدا شده و در نهایت در یک دستگاه دیگری که وظیفه سفید کردن برنج را دارد انتقال می یابد.در نهایت به دستگاهی جهت غربال کردن و الک کردن برنج می رون ، تا محصول وارد سبد خانوار گردد.

جالب اینکه فرآیند سفید کردن برنج در قدیم به وسیله یک چوب مخصوص انجام می شده و به آن پاتنگ می گفتند. خوب از هر هکتار زمین حدود ۲۵۰۰ کیلو گرم برنج سفید درجه یک که در شرایط ایده آل عملیات کاشت ،داشت و برداشت انجام شود حاصل می گردد.

به جرات می توان گفت که فقط عشق و علاقه و همت بالای شالیکاران است که موجب تداوم سالیانه شالیکاری علی رغم موانع و مشکلات می شود.

حاصل و نتیجه تحمل رنج و زحمت فراوان شالیکاران گیلانی ، برنج ایرانیست که همیشه سرآمد در طعم و مزه به نسبت سایر برنج های خارجی است.



اینجانب مراحل فعالیت شالیکاری را مختصر برای اطلاع بعرض رساندم امید است مقبول افتد.

تهیه کننده : نعمت رعنای اخوان- رئیس روابط عمومی شرکت بهره برداری از شبکه های آبیاری و زهکشی گیلان


آخرین بروزرسانی ( یک‌شنبه ، ۳ مرداد ۱۳۸۹ ، ۰۸:۵۷ )
 

تصویر تصادفی

shargh8_big.jpg

گزارش

سایت

 

 

 

 

 

اوقات شرعی



آمار بازدید کنندگان

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterامروز44
mod_vvisit_counterدیروز113
mod_vvisit_counterاین هفته258
mod_vvisit_counterاین ماه3046
mod_vvisit_counterکل بازدیدها155486